قهرمان آمریکایی، مایکل فلپس
وقتی روز اول فوریه هفتهنامه جنجالی «News Of The World» عکسی از مایکل فلپس را در حال مصرف ماری جوانا چاپ کرد، شاید در نگاه اول همه آن را ساختگی میدانستند اما این عکس آنقدر واقعی بود که هیچ جور نمیشد آن را توجیه کرد. اسطوره شنای دنیا درست چند ماه بعد از کسب ۸ مدال طلا و شکستن رکورد مارک اشپیتز پس از ۳۶ سال در المپیک پکن و انتخاب به عنوان چهره برتر سال آمریکا توسط مجله معتبر «اسپورتس ایلاستریتد»، در حالی عکسش روی جلد یک مجله زرد انگلیسی میرود که تبعات این عکس میتواند برای او جبران ناپذیر باشد. زیر عکس بزرگ تیتر زده شده:«عجب دوپینگی!» و این سرآغاز ماجراست برای فلپس، اسطوره شنای جهان.
● دنیا سورپرایز شد
ماجرا از یک مهمانی در خانهای در دانشگاه کارولاینا جنوبی روز ۸ نوامبر آغاز میشود؛ جایی که فلپس بدون توجه به اینکه یک اسطوره و الگو است و هر حرکتش زیر ذرهبین، حرکتی انجام میدهد که برایش گران تمام میشود. شاید واقعاً او در آن شرایط در حالت طبیعی نبوده که اگر بود، حتماً به این مسئله فکر میکرد که تکنولوژی آنقدر پیشرفت کرده که دیگر با یک موبایل کوچک میتوان با کیفیتترین عکسها و فیلمها را گرفت. فلپس با این کارش آمریکا را سورپرایز کرد و تندترین مقالات دربارهاش در روزنامههای آمریکایی نوشته شدند. کریستین برنن نویسنده روزنامه «USA Today» این حرکت فلپس را «مایه پشیمانی» و «روزی تلخ» برای آمریکا و شناگرش دانسته است: «مایکل فلپس اولین آمریکایی ۲۳سالهای نیست که ماری جوانا میکشد. او اولین ۲۳سالهای است که ۳ ماه بعد از بردن ۸ مدال المپیک که باعث شد در جمع الگوهای آمریکا برای بچهها، مادرها و پدرها و هرکس که در تابستان عاشقش شدند قرار گیرد، این کار را انجام میدهد.
امروز، روزی تلخ برای فلپس است و تلختر برای میلیونها نفر از والدین، جوانان و ورزشکاران آمریکایی است که زندگیشان را بر اساس پیروزیهای او در ماه اوت سال ۲۰۰۸ چیدهاند. آنها چقدر میتوانند ناراحت باشند که شاهد انجام کاری خلاف از مردی بودهاند که به او اعتماد کرده و قهرمانشان بوده است؟ قهرمانی که کارش را کرده و حالا عذرخواهی میکند».
این خط اشاره به عذرخواهی مایکل فلپس دارد. این عذرخواهی در نوع خود هوشمندانه است: «اینکه فلپس و اوکتاگون، آژانس تبلیغاتی فلپس خوب میدانستند این عکس واقعی است و تقلبی در کار نیست و دیگر اینکه آنها دست پیش را گرفتهاند تا پس نیفتند. فلپس بعد از رکوردشکنیاش در المپیک ۲۰۰۸ قرارداد با شرکتهایی چون «کلوگ» (تولیدکننده کورن فلکس)، «مزدا» و «ساب وی» را به دو قرارداد دیگر تجاریاش یعنی «ویزا» و «AT & T» اضافه کرد و حتی پیتر کارلایل مدیر برنامههای او در ماه دسامبر ۲۰۰۸ و در گفتوگویی با برنامه مشهور «۶۰ دقیقه» شبکه خبری «CBS» اعلام کرده بود که با این قراردادها درآمد فلپس به ۱۰۰ میلیون دلار در سال خواهد رسید. در این شرایط اصلاً عجیب نیست که فلپس عذرخواهی کتبیاش را در مطبوعات آمریکا چاپ کند و «اوکتاگون» هم به فکر متقاعد کردن شرکای تجاری شناگر آمریکایی باشد. هر دو طرف یک هدف را دنبال میکنند و آن جمع کردن آبروی از دست رفته است؛ آبرویی که میتواند از هر دو جنبه مادی و معنوی روی زندگی فلپس تأثیرگذار باشد: «من رفتاری انجام دادهام که مایه پشیمانی است و کار اشتباه را نشان میدهد. من ۲۳ سالم است و با وجود موفقیتهایی که در زمینه شنا داشتهام، رفتاری بچهگانه و نادرست داشتهام نه رفتاری که مردم از من انتظار دارند. به همین دلیل از همه عذرخواهی میکنم. به هوادارانم و مردم قول میدهم که چنین اتفاقی دیگر رخ نخواهد داد».
شاید همین عذرخواهی او باعث شده کمیته ملی المپیک آمریکا فعلاً بیانیهای نه چندان تند درباره او چاپ کند: «ما از رفتار اخیر مایکل فلپس ناراحتیم. مایکل یک الگو است. او به خوبی از مسئولیت کاری که انجام داده و حسابی که جوانان روی او میکنند، آگاه است. این بار و در این شرایط او نتوانسته این مسئولیت را برآورده کند. خود مایکل هم میداند اشتباه کرده و بابت این کار عذرخواهی هم کرده است. ما مطئن هستیم که با گذشت زمان مایکل همان نمونهای میشود که همه ما به عنوان تیم قهرمان بزرگ المپیک از او انتظار داریم».
اما عذرخواهی فلپس نه تنها در رسانهها که در صفحه او در وب سایت Face book که سایتی برای فعالیتهای اجتماعی و ارتباطات جمعی است هم منتشر شد. این کار فلپس باعث شد بیش از ۵۰۰ هوادار او برایش کامنت بگذارند. به استثنای هواداران بیشماری که کورکورانه از این حرکتش (کشیدن ماری جوانا) حمایت کرده و آن را در امتداد زندگی خصوصی هر آدمی میدانند که در حریم شخصی تعریف میشود و متعلق به خود شخص است، خیلیها از آنها این حرکت او را محکوم کردهاند ولی عذرخواهیاش را در راستای پذیرش اشتباهش دانستهاند و عناوینی چون «مسئولیتپذیری»، «اشتباهی که هر آدمی ممکن است انجام دهد» و امثال اینها را روی این عذرخواهی گذاشتهاند. اما در این میان بودند کسانی که به شدت این حرکت او را محکوم کردهاند. نمونهاش کامنتی است که شاید بتوان آن را ژورنالیستیترین کامنت ممکن در میان خیل کامنتهای احساسی دانست: «مایکل! تو باعث شرمساری من به عنوان یک آمریکایی شدی؛ کسی که به او همواره افتخار میکردم و به دوستانم در اروپا نشانش میدادم و میگفتم چه آدم فوقالعادهای هستی. حالا تو را در همان جایگاهی قرار میدهم که بوش را در آن قرار دادم. نمیتوانم به تو بگویم که چقدر از دستت ناراحتم نه به خاطر اینکه ماده مخدر مصرف کردی، چون تو به خودت خیانت کردی، به خانوادهات و به کشورت. تو دیگر الگو نیستی. یک کم فکر کن به کاری که کردی! حالا باید دوباره همه چیز را از نو بسازی و خودت را آدمی کنی که بتوان از او الگو برداشت. امیدوارم پدرت نصیحتت کند».
با وجود بیانیه حمایتی کمیته ملی المپیک آمریکا و کامنتهای هواداران فلپس در سایت Face book نمیتوان آینده او را به روشنی ترسیم کرد. او سابقه دستگیری به خاطر رانندگی پس از مصرف الکل پیش از المپیک آتن را هم در کارنامهاش دارد و این واقعه کارنامه او را سیاهتر از گذشته میکند. الان مسئله قراردادهای تجاری نیست. او خلاف «برند فلپس» عمل کرده و باید بابت آن تاوان بالایی دهد؛ برندی که از او شخصیتی ساخته با خصوصیاتی چون شیک، قانونمند و مستحکم. فلپس نفهمیده که اسطوره است و معنای آن را درک نکرده. او باید هرچه زودتر این مسئله را بفهمد حتی اگر خیلی دیر شده باشد.